Tóm tắt nhanh
- Theo Brian Tracy, mỗi công việc có khoảng 5 tới 7 lĩnh vực kết quả then chốt.
- Một lĩnh vực yếu có thể kìm kết quả của mọi lĩnh vực mạnh khác.
- Tự chấm điểm từng lĩnh vực từ 1 tới 10, rồi nhờ người khác chấm lại.
- Hỏi: kỹ năng nào, nếu làm thật xuất sắc, sẽ tạo tác động lớn nhất? Thường đó chính là chỗ yếu nhất.
- Luyện bằng công thức của Tracy: đọc, nghe, học khóa, và thực hành ngay điều vừa học.
Ví dụ minh họa: chị Mai bán mỹ phẩm handmade qua mạng. Sản phẩm tốt, ảnh chụp đẹp, nội dung đăng đều. Khách nhắn tin hỏi rất nhiều. Nhưng doanh số không tăng.
Một hôm em gái chị ngồi đọc lại tin nhắn tư vấn. Khách hỏi giá, chị báo giá. Khách hỏi "da dầu dùng được không", chị trả lời "được ạ". Rồi thôi. Không hỏi lại khách da thế nào, đang dùng gì, muốn cải thiện điều gì. Không gợi ý sản phẩm đi kèm. Không hẹn hỏi lại.
Chị giỏi làm sản phẩm, giỏi chụp ảnh, giỏi viết bài. Nhưng tư vấn chốt đơn yếu, và chỗ yếu đó nuốt mất công sức của mọi chỗ giỏi.
1Lĩnh vực kết quả then chốt
Trong Chinh phục mục tiêu, Brian Tracy dùng khái niệm lĩnh vực kết quả then chốt. Ông cho rằng mọi công việc đều có khoảng 5 tới 7 lĩnh vực mà bạn phải làm tốt thì mới thành công.
Ông lấy ví dụ nghề bán hàng: tìm khách, tạo quan hệ, nhận diện nhu cầu, trình bày giải pháp, trả lời băn khoăn, chốt giao dịch, và bán lại hoặc được giới thiệu. Bảy lĩnh vực.
Với một người bán hàng online nhỏ như chị Mai, danh sách có thể là: làm sản phẩm, chụp ảnh và viết nội dung, kéo khách tới, tư vấn và chốt đơn, đóng gói giao hàng, chăm khách cũ, và giữ sổ sách. Danh sách của bạn sẽ khác. Điều quan trọng là viết nó ra.
Phần lớn người làm việc chưa bao giờ liệt kê những lĩnh vực này. Họ chỉ biết mình "bận", mà không biết mình đang mạnh ở đâu và hổng ở đâu.
Lưu ý
Tracy kể ví dụ một người quản lý giỏi gần như mọi mặt, nhưng không biết giao việc. Cuối cùng anh ta bị cho nghỉ. Theo Tracy, một điểm yếu nghiêm trọng có thể phá hỏng tất cả điểm mạnh khác.
2Vì sao chỗ yếu nhất quyết định
Hình dung các lĩnh vực như một dây chuyền. Khách đi qua từng bước: thấy sản phẩm, quan tâm, hỏi, mua, nhận hàng, quay lại. Mỗi bước giữ lại một phần người.
Nếu một bước chỉ giữ lại rất ít, thì các bước trước làm tốt cỡ nào cũng không cứu được. Chị Mai kéo được trăm khách nhắn tin. Nếu chỉ năm người mua, thì nội dung đẹp, ảnh đẹp đều dừng ở con số năm.
Tracy nói một câu đáng nhớ: có thể bạn chỉ cách kết quả gấp đôi đúng một kỹ năng. Nâng kỹ năng đó lên, thì mọi kỹ năng khác của bạn bắt đầu được dùng ở mức cao hơn.
Đây là cùng ý với bài Tìm nút thắt, chỉ khác ở chỗ nút thắt nằm trong kỹ năng của chính bạn.
3Tự chấm điểm, rồi nhờ người khác chấm lại
Cách Tracy đề xuất rất cụ thể. Viết danh sách 5 tới 7 lĩnh vực. Tự chấm mỗi lĩnh vực từ 1 tới 10. Rồi nhờ người hiểu công việc của bạn chấm lại: sếp, đồng nghiệp, khách quen, người nhà phụ bán cùng.
Bước thứ hai quan trọng hơn bước thứ nhất. Ta thường chấm cao những việc mình thích làm và chấm thấp những việc mình ghét, không theo kết quả thật. Người ngoài nhìn vào kết quả.
Ví dụ minh họa: chị Mai tự chấm tư vấn chốt đơn 7 điểm. Em gái chị, sau khi đọc trăm tin nhắn, chấm 4. Khoảng cách giữa hai con số đó chính là thứ cần biết.
Mẹo
Khi nhờ người khác chấm, đừng hỏi "em thấy chị tư vấn có tốt không?". Hỏi: "Nếu chấm từ 1 tới 10, em cho mấy điểm, và cần làm gì để lên thêm 2 điểm?" Câu hỏi cụ thể cho câu trả lời thật hơn.
4Câu hỏi tăng tốc
Sau khi có điểm, Tracy gợi một câu hỏi để chọn: kỹ năng nào, nếu làm thật xuất sắc, sẽ tạo tác động tích cực lớn nhất tới công việc của mình?
Thường câu trả lời trùng với lĩnh vực điểm thấp nhất. Nhưng không phải luôn luôn. Có thể bạn yếu ở sổ sách, nhưng sổ sách tốt hơn không đổi doanh số nhiều. Còn tư vấn tốt hơn thì đổi ngay. Chọn theo tác động, không chỉ theo điểm.
Chọn xong, Tracy khuyên biến nó thành một mục tiêu: có mức cần đạt, thước đo, và hạn. Ví dụ minh họa: "Đưa tỷ lệ khách hỏi mà mua từ khoảng 1 trên 20 lên 1 trên 10 trong 90 ngày." Đạt rồi thì hỏi lại câu hỏi. Kỹ năng yếu nhất tiếp theo sẽ lộ ra.
5Luyện bằng công thức 3 + 1
Tracy có một công thức đơn giản để làm chủ bất kỳ kỹ năng nào:
Đọc về kỹ năng đó mỗi ngày, khoảng 15 tới 30 phút.
Nghe nội dung về kỹ năng đó lúc di chuyển. Tracy viết cho người Mỹ lái xe nhiều giờ. Ở Việt Nam, đó có thể là lúc ngồi xe buýt, lúc chờ đơn, lúc nấu cơm.
Học một khóa, dự một buổi chia sẻ về kỹ năng đó.
Và phần cộng một: thực hành ngay điều vừa học. Tracy cho rằng một người nghe một ý và làm ngay có giá trị hơn người nghe trăm ý mà không làm.
Ví dụ minh họa: chị Mai đọc mỗi tối hai mươi phút về tư vấn bán hàng. Sáng hôm sau, chị thử một câu hỏi mới với khách: "Chị đang dùng gì cho da, và điều chị muốn thay đổi nhất là gì?". Ba tuần sau, chị có một bộ năm câu hỏi tư vấn dùng cho mọi khách.
15–30 phút
Theo Tracy, thời gian đọc mỗi ngày về kỹ năng cần luyện. Không nhiều, nhưng cộng lại đủ để đọc vài cuốn sách chuyên sâu trong một năm.
6Mấy chỗ hay trật
Cẩn thận
Chỉ luyện thứ mình đã giỏi. Luyện điểm mạnh thì vui, vì tiến bộ thấy ngay và được khen. Luyện điểm yếu thì khó chịu. Nhưng nếu điểm yếu đang chặn kết quả, mọi giờ luyện điểm mạnh chỉ làm đẹp thêm một khâu đã đủ đẹp.
Luyện nhiều kỹ năng cùng lúc. Chọn một. Luyện tới khi nó lên mức ổn, rồi mới chọn cái tiếp theo.
Nghĩ kỹ năng yếu là do bẩm sinh. Tracy nhắc rằng hầu hết người giỏi nhất từng ở nhóm kém nhất khi mới bắt đầu. Bài Lật ngược câu "mình không giỏi việc này" nói kỹ chuyện này.
Đọc mà không làm. Đọc hai mươi cuốn sách về tư vấn mà không đổi một câu nào khi nhắn khách thì kỹ năng vẫn nằm yên. Phần "cộng một" mới là phần tạo khác biệt.
Bỏ qua thế mạnh tự nhiên. Tracy cũng nhắc nên phát triển theo hướng tài năng tự nhiên. Sửa điểm yếu là để nó thôi kìm chân bạn, không phải để biến nó thành nghề chính.
7Thử ngay
Viết 5 tới 7 lĩnh vực kết quả then chốt trong công việc của bạn. Tự chấm từ 1 tới 10. Gửi danh sách cho một người hiểu công việc của bạn và nhờ họ chấm lại.
Chọn một kỹ năng theo câu hỏi tăng tốc. Viết nó thành mục tiêu 90 ngày. Đặt lịch đọc 20 phút mỗi ngày, và thử một điều mới ngay ngày mai.
Để giữ nhịp trong 90 ngày, bạn có thể dùng khung trong bài Kế hoạch 12 tuần.
Điều cần nhớ
Đúc kết bài học
- Mỗi công việc có khoảng 5 tới 7 lĩnh vực kết quả then chốt; viết chúng ra.
- Một lĩnh vực yếu có thể kìm kết quả của mọi lĩnh vực mạnh.
- Tự chấm, rồi nhờ người khác chấm lại để thấy khoảng cách thật.
- Chọn kỹ năng có tác động lớn nhất, biến nó thành mục tiêu có hạn.
- Luyện bằng đọc, nghe, học khóa, và thực hành ngay điều vừa học.
Sáu kỹ năng giỏi không bù được một kỹ năng hổng ngay trên đường đi của khách.
Tải miễn phí · Markdown
Notion quản lý kỷ luật
Template Markdown nhập vào Notion với thói quen, nhật ký thực hiện, review tuần và la bàn 12 tuần.
- 3 database gợi ý
- Review tuần 15 phút
- Import được vào Notion
