Lịch nội dung bền vững: một ý tưởng, nhiều định dạng

1Ba lý do trang im dần

Lý do đầu tiên là ngày nào cũng bắt đầu từ trang giấy trắng. Chọn chủ đề, viết, chụp, đăng, việc nào cũng là một quyết định, mà quyết định thì tốn sức. Giống đi chợ không có thực đơn, bạn đứng giữa chợ nghĩ mãi không biết nấu gì.

Lý do thứ hai là nhịp đặt ra cao hơn sức làm. Bảy bài mỗi tuần nghe hay đấy, nhưng nếu bạn chỉ có hai giờ rảnh thì kế hoạch đó vỡ ngay tuần bận đầu tiên. Lý do thứ ba là đo sai nên nản sai chỗ: bài ít lượt thích khiến bạn nghĩ đăng cũng vô ích, trong khi chính bài đó có hai người nhắn hỏi mua.

Mỗi lý do có một cách gỡ riêng. Trụ cột nội dung giúp bạn khỏi nghĩ chủ đề từ đầu, còn dùng lại ý tưởng giúp bạn khỏi cần ý mới mỗi ngày. Làm theo lô thì bạn khỏi phải ngồi làm hằng ngày. Đo đúng giúp bạn khỏi bỏ cuộc vì một con số không quan trọng.

2Trụ cột nội dung

Trụ cột nội dung là ba đến bốn nhóm chủ đề cố định, bài đăng nào cũng thuộc về một nhóm. Nó giống thực đơn của quán cơm: có sẵn vài món chính, mỗi ngày chỉ việc chọn và nấu, khỏi nghĩ lại từ đầu.

Bạn nên gắn trụ cột với các chặng trong hành trình khách hàng. Một trụ cột giúp khách nhận ra vấn đề, kể những tình huống khách hay gặp hay những sai lầm phổ biến. Một trụ cột hướng dẫn cách làm, cách chọn, cách dùng. Một trụ cột là bằng chứng: câu chuyện khách hàng, đánh giá, trước và sau. Và một trụ cột hậu trường, kể cách bạn làm việc, con người, quy trình.

Với quán cà phê ở đầu bài, bài nhận ra vấn đề có thể là "Ba điều nên hỏi trước khi chọn quán để ngồi làm việc cả buổi". Bài hướng dẫn là "Pha cà phê phin ở nhà sao cho không bị chua". Bài bằng chứng là một khách quen kể về góc ngồi quen của mình, có xin phép trước. Còn bài hậu trường là sáu giờ sáng, quán chuẩn bị những mẻ cà phê đầu tiên.

Bài nào cũng thuộc một trụ cột rồi thì bạn hết phải bắt đầu từ trang giấy trắng.

3Nấu một nồi nước dùng, ăn cả tuần

Nấu được một nồi nước dùng ngon, bạn làm phở, bún, hủ tiếu cả tuần. Ý tưởng tốt cũng vậy, nó đáng được dùng nhiều lần.

Ví dụ, từ một bài viết dài "Năm lỗi khi chọn bánh sinh nhật cho trẻ nhỏ", bạn có thể làm:

• Năm bài đăng ngắn, mỗi bài một lỗi.
• Một video sáu mươi giây kể câu chuyện về một lỗi, theo bài Kể chuyện trong video 60 giây.
• Một email gửi khách cũ trước dịp cuối tuần.
• Một bộ ảnh lướt ngang (carousel) tóm tắt năm lỗi.
• Năm câu trả lời mẫu để nhân viên dùng khi khách hỏi qua tin nhắn.

Một buổi nghiên cứu, nhiều tuần nội dung. Còn chuyện khách thấy lặp lại thì đừng lo quá, vì phần lớn người theo dõi không xem hết mọi bài bạn đăng, và mỗi định dạng lại chạm tới một nhóm người khác.

4Lịch tuần mẫu

Chọn một nhịp bạn giữ được ít nhất ba tháng. Ba bài mỗi tuần làm đều vẫn hơn bảy bài mỗi tuần trong một tháng rồi dừng hẳn.

• Thứ Hai: một bài hướng dẫn.
• Thứ Tư: một câu chuyện khách hàng hoặc đánh giá.
• Thứ Sáu: một bài hậu trường hoặc một tình huống thường gặp.

Tuần nào quá bận thì giữ ít nhất một bài, vì nhịp đều quan trọng hơn số lượng.

5Làm theo lô

Thay vì ngày nào cũng nghĩ và làm một bài, bạn dành một buổi cố định mỗi tuần để làm cho cả tuần: chọn ý tưởng từ danh sách dự trữ, viết nội dung cho cả tuần, chụp ảnh và quay video trong cùng một buổi, rồi hẹn giờ đăng.

Giống nấu cơm cả tuần chia vào hộp, chỉ rửa nồi một lần. Theo mình, làm theo lô là cách duy nhất giữ được nhịp đều trong những tuần bận nhất.

6Ví dụ minh họa: một tháng nội dung từ bốn ý tưởng

Giả định một tiệm bánh đăng ba bài mỗi tuần. Đầu tháng, chủ tiệm chọn bốn ý tưởng, mỗi ý làm thành ba định dạng. Bốn nhân ba là mười hai nội dung, vừa đủ ba bài mỗi tuần trong bốn tuần.

• Tuần 1, "Năm lỗi khi chọn bánh sinh nhật cho trẻ nhỏ": bài hướng dẫn ngắn, video sáu mươi giây kể một lỗi, bộ ảnh lướt ngang.
• Tuần 2, "Một ngày làm hai mươi chiếc bánh": video hậu trường, ảnh đội ngũ, bài kể chuyện ngắn.
• Tuần 3, "Chiếc bánh khủng long giao lúc bốn giờ chiều": câu chuyện khách hàng đã xin phép, ảnh đánh giá, email gửi khách cũ.
• Tuần 4, "Cách cắt bánh kem cho hai mươi người": video hướng dẫn, bộ ảnh từng bước, câu trả lời mẫu cho tin nhắn.

Giờ tính thời gian. Giả định trước đây chủ tiệm mất khoảng 45 phút mỗi ngày để nghĩ và làm một bài, tức khoảng 5 giờ 15 phút mỗi tuần. Nay chị viết cả tháng trong một buổi 3 giờ, tức khoảng 45 phút mỗi tuần, cộng thêm 1 giờ quay chụp mỗi tuần. Tổng cộng khoảng 1 giờ 45 phút mỗi tuần.

Con số của bạn sẽ khác, nhưng phần lớn thời gian tiết kiệm được đến từ chỗ đầu óc khỏi phải "khởi động lại" mỗi ngày.

7Ghi lịch vào đâu

Không cần phần mềm đắt tiền đâu. Một bảng tính hay một cuốn sổ là đủ, miễn mỗi nội dung có ngày đăng và kênh, trụ cột mà bài thuộc về, và ý tưởng gốc để biết những bài nào cùng từ một nồi nước dùng. Thêm một cột lời mời hành động, tức một bước duy nhất bạn muốn người đọc làm, như nhắn tin, lưu bài hay bấm link. Và một cột kết quả sau bảy ngày: số tin nhắn, lượt nhấp, lượt lưu.

Cột kết quả là cột hay bị bỏ trống nhất, mà mình thấy nó lại đáng giữ nhất. Chính nó cho bạn biết tháng sau nên làm thêm gì, bớt gì.

8Kho ý tưởng không bao giờ cạn

Ý tưởng có thể lấy từ câu hỏi lặp lại trong tin nhắn, theo bài Chân dung khách hàng từ dữ liệu thật, hay từ kho chuyện cá nhân, theo bài Kho chuyện cá nhân trong chuỗi Storytelling. Những truy vấn người đọc dùng để tìm đến website của bạn cũng là mỏ ý tưởng, xem trong bài SEO cho website nhỏ. Rồi mùa vụ và dịp lễ trong năm của ngành: khai giảng, Trung thu, Tết, mùa cưới.

Giữ một danh sách dự trữ khoảng hai mươi ý tưởng. Nghĩ ra là thêm ngay, kể cả lúc đang đứng bán hàng. Đến khi cần viết, bạn chọn từ danh sách chứ không nghĩ từ đầu.

9Đếm cái gì cho đúng

Lượt thích dễ nhìn nhưng nói được rất ít. Bạn nên theo dõi những hành động gần doanh thu hơn: lượt nhắn tin hỏi mua sau bài đăng, lượt nhấp vào đường link được gắn nguồn bằng UTM (vài tham số ngắn gắn vào cuối link để biết khách đến từ bài nào, xem bài UTM), và lượt lưu, chia sẻ, dấu hiệu nội dung có giá trị.

Mỗi tháng, xem trụ cột nào mang về nhiều hành động nhất rồi tăng tỷ lệ của trụ cột đó lên. Bài nào mang về tin nhắn thì làm thêm định dạng khác từ chính ý tưởng ấy.

10Mấy lý do lịch nội dung gãy giữa chừng

Hay gặp nhất là đăng dày lúc đầu rồi bỏ. Bắt đầu với nhịp thấp hơn sức mình, sau ba tháng mới tăng dần. Chỉ đăng bài bán hàng thì người theo dõi sẽ mệt khi bài nào cũng là lời chào mua, nên giữ đủ bốn trụ cột, bài bán hàng xen vào giữa.

Chép y nguyên một nội dung sang mọi kênh cũng không ổn, vì mỗi kênh cần độ dài và khung hình khác. Giữ ý tưởng, đổi cách trình bày. Đo bằng lượt thích thì nản sai chỗ, đếm tin nhắn, lượt nhấp, lượt lưu thì hơn. Còn không có kho ý tưởng thì lúc nào cũng giữ ít nhất hai mươi ý tưởng dự trữ.

11Hỏi nhanh, đáp gọn

Mỗi tuần đăng mấy bài là đủ?

Không có con số chung cho mọi ngành. Bạn chọn nhịp mình giữ được ba tháng. Nếu làm một mình, hai đến ba bài mỗi tuần đều đặn là khởi đầu hợp lý.

Có cần làm nội dung riêng cho từng kênh không?

Ý tưởng thì không cần riêng, hình thức thì cần. Cùng một ý, trên video ngắn là câu chuyện sáu mươi giây, trên trang Facebook là bài viết, trong email là lời nhắn cho khách cũ.

Dùng AI để nghĩ ý tưởng được không?

Được. AI liệt kê góc nhìn và dàn ý rất nhanh, nhưng chi tiết, câu chuyện và ảnh phải là thật của bạn. Mình từng nhờ AI viết chuyện bán hàng, đọc lên thấy "giả" hẳn, phải tự viết lại. Xem bài Dùng AI hỗ trợ kể chuyện mà không bịa chuyện.

12Bắt tay vào tuần này

Chọn ba đến bốn trụ cột nội dung cho việc kinh doanh của bạn, rồi viết hai mươi ý tưởng vào danh sách dự trữ. Chọn một ý tưởng và biến nó thành ít nhất ba định dạng. Cuối cùng, chọn một buổi cố định mỗi tuần để làm nội dung theo lô.

Trong thư viện tài nguyên của Qiki có Bộ mẫu Content Marketing, gồm bảy công thức (AIDA, PAS, FAB, Storytelling, Hook–Value–CTA, 4Cs, COC) và mười mẫu câu mở đầu. Công thức COC chỉ cách tách một bài dài thành tám nội dung. Có lịch rồi thì bước tiếp theo là viết từng bài cho thuyết phục: Công thức viết bài bán hàng.