Tóm tắt nhanh
- Nhiều mục tiêu ngang nhau thì sức bị chia mỏng. Một mục đích chính cho bạn một trọng tâm.
- Bài tập của Brian Tracy: viết mười mục tiêu, rồi hỏi mục tiêu nào nếu đạt ngay sẽ tạo khác biệt tích cực lớn nhất.
- Kiểm tra mục tiêu đó bằng sáu tiêu chí: muốn thật, rõ, đo được, làm được, xác suất khoảng nửa nửa, hợp với giá trị của bạn.
- Mới bắt đầu thì chọn mục tiêu dễ đạt hơn để lấy đà.
- Từ đó chỉ hỏi một câu: bằng cách nào?
Ví dụ minh họa: đầu năm, chị Thu viết danh sách mục tiêu cho tiệm bánh. Mở thêm chi nhánh. Làm kênh TikTok. Giảm 5 kg. Học tiếng Anh. Đổi bao bì. Ra dòng bánh ăn kiêng. Tuyển thêm hai thợ. Đi du lịch Nhật. Tiết kiệm 100 triệu. Đọc 20 cuốn sách.
Tháng Mười hai, chị đếm lại: mỗi mục tiêu đều đã được bắt đầu. Không mục tiêu nào xong. Chi nhánh mới vẫn đang "tìm mặt bằng". Kênh TikTok có mười hai video. Bao bì mới làm mẫu hai lần.
Chị không lười. Chị chia sức ra làm mười phần đều nhau, và phần nào cũng không đủ để về đích.
1Mười mục tiêu, một câu hỏi
Trong Chinh phục mục tiêu, Brian Tracy gọi đây là mục đích lớn lao và cụ thể: mục tiêu quan trọng nhất của bạn ở thời điểm này, cái mà đạt được sẽ kéo theo nhiều mục tiêu khác.
Cách tìm nó là một bài tập ngắn.
Lấy một tờ giấy trắng. Viết mười mục tiêu cho khoảng thời gian sắp tới, ví dụ một năm. Viết ở thì hiện tại, như thể đã đạt: "Tôi có 3.000 khách quen", "Tôi nặng 55 kg", "Tiệm tôi có lãi 30 triệu mỗi tháng".
Rồi đọc lại từng dòng và hỏi: nếu mục tiêu này đạt được ngay bây giờ, cái nào tạo khác biệt tích cực lớn nhất cho đời mình?
Thường bạn sẽ thấy một dòng nổi lên. Đó là ứng viên cho mục đích lớn của bạn trong năm.
Bài Viết mục tiêu ra giấy mỗi sáng là phiên bản hằng ngày của chính bài tập này.
2Vì sao một, không phải ba
Ta hay muốn giữ ba, năm mục tiêu "ưu tiên". Nghe cân bằng hơn.
Nhưng khi ba mục tiêu ngang nhau cùng đòi một buổi tối thứ Ba của bạn, bạn phải quyết định lại từ đầu mỗi lần. Và thường bạn chọn cái dễ hơn, không phải cái quan trọng hơn.
Một mục đích chính làm việc chọn lựa đơn giản đi. Tối thứ Ba rảnh, làm gì? Làm việc cho mục đích chính. Có lời mời hợp tác? Nó giúp mục đích chính không? Không thì cân nhắc kỹ.
Không có nghĩa là bỏ hết mục tiêu khác. Chín mục tiêu kia vẫn ở trong danh sách. Chúng chỉ không được quyền chen trước mục đích chính.
Lưu ý
Tracy dẫn ví dụ một nhà hóa học ông từng gặp. Từ năm 20 tuổi, khi bắt đầu dạy đại học, người này quyết định sẽ đóng góp một điều quan trọng cho ngành. Hơn 25 năm sau, ông đoạt giải Nobel cùng hai nhà khoa học khác, và nói mình rất vui nhưng không quá bất ngờ.

3Sáu tiêu chí để kiểm tra
Tracy liệt kê sáu đặc điểm mà mục đích lớn nên có. Mình viết lại thành sáu câu hỏi.
Mình có thật sự muốn nó không? Không phải vì người khác bảo, không phải vì "ai cũng đặt mục tiêu này". Nghĩ tới lúc đạt được mà thấy phấn chấn.
Nó có rõ không? Viết được thành một câu mà người khác đọc hiểu ngay.
Nó có đo được không? "Kiếm thật nhiều tiền" không đo được. "Lãi ròng 30 triệu mỗi tháng từ tháng Chín" thì đo được.
Nó có làm được không? Có cơ sở thực tế, dựa trên điểm xuất phát hiện tại của bạn.
Xác suất có hợp lý không? Tracy gợi ý khoảng nửa nửa: đủ khó để phải cố, đủ gần để tin là với tới được.
Nó có hợp với giá trị và các mục tiêu khác của bạn không? Một mục tiêu bắt bạn làm việc 14 tiếng mỗi ngày trong khi bạn coi trọng bữa tối với con thì sớm muộn sẽ va nhau.
Mẹo
Nếu mục tiêu không qua được câu "đo được", thêm một con số và một ngày. Nếu không qua được câu "làm được", thu nhỏ con số lại. Đừng bỏ cả mục tiêu chỉ vì một tiêu chí chưa ổn.
4Mới bắt đầu thì chọn mục tiêu dễ hơn
Đây là điểm Tracy nói rất rõ, và mình thấy nhiều người bỏ qua. Nếu bạn chưa từng đạt một mục tiêu nào đáng kể, đừng bắt đầu bằng mục tiêu nửa nửa. Bắt đầu bằng mục tiêu mà bạn khá chắc là làm được, cỡ tám phần mười.
Lý do: lần đạt đầu tiên quan trọng hơn độ lớn của nó. Nó cho bạn bằng chứng rằng mình làm được. Lần sau bạn mới dám đặt cao hơn.
Tracy cũng cảnh báo kiểu mục tiêu ngược lại. Ông kể về một người vừa vỡ nợ, vừa mất việc, tuyên bố năm sau sẽ thành triệu phú. Mục tiêu đó không kéo người ta lên. Nó chỉ thêm một lần thất bại vào danh sách, và làm lần sau khó tin hơn.
Ví dụ minh họa: chị Thu ở đầu bài. Năm nay chị không chọn "mở chi nhánh". Chị chọn "tiệm hiện tại có lãi ròng 25 triệu mỗi tháng, ổn định ba tháng liền trước tháng Chín". Đó là việc chị thấy khoảng tám phần mười là làm được. Và nếu làm được, chi nhánh năm sau có nền để mở.
50/50
Tracy gợi ý mục đích lớn nên có xác suất thành công khoảng một nửa. Người mới bắt đầu nên chọn mục tiêu khoảng 80% để lấy đà.
5Chỉ hỏi "bằng cách nào?"
Khi đã chọn, Tracy khuyên đổi câu hỏi trong đầu. Đừng hỏi "có được không?" nữa. Hỏi "bằng cách nào?".
"Có được không?" mở ra một cuộc tranh luận trong đầu, và phe nghi ngờ thường thắng. "Bằng cách nào?" mở ra một danh sách.
Ví dụ minh họa, chị Thu viết ra mọi cách để tiệm lãi 25 triệu mỗi tháng:
- Tăng số đơn bánh sinh nhật đặt trước, loại có lãi cao nhất.
- Bỏ ba loại bánh bán chậm, tồn nhiều.
- Mời khách quen tham gia nhóm Zalo đặt trước cuối tuần.
- Thương lượng lại giá bơ và bột với nhà cung cấp.
- Mở thêm khung giờ bán buổi sáng cho khách đi làm.
Rồi chị chọn một cách và làm ngay trong tuần. Đó là bước Tracy nhấn mạnh: viết mọi khả năng, chọn một, hành động ngay.

6Bạn sẽ bắt đầu thấy nó ở khắp nơi
Tracy kể một hiện tượng quen thuộc: bạn vừa quyết định mua một chiếc xe màu đỏ, và tự nhiên thấy xe đỏ khắp đường. Xe đỏ không nhiều thêm. Chỉ là bạn bắt đầu để ý.
Một mục đích rõ ràng cũng vậy. Khi chị Thu chọn "lãi 25 triệu", chị bắt đầu để ý những thứ trước đây lướt qua: một khách hỏi có nhận đặt bánh cho công ty không, một nhóm mẹ bỉm trong khu đang tìm chỗ đặt bánh sinh nhật, một nhà cung cấp mới vừa gửi bảng giá.
Mục đích mơ hồ thì mắt không biết tìm gì. Mục đích rõ thì mắt tự lọc.
7Từ một năm xuống từng tuần
Mục đích cả năm vẫn có thể quá xa để làm mỗi ngày. Chia nó ra: quý này cần đạt mốc nào, tháng này, tuần này. Bài Kế hoạch 12 tuần thay cho mục tiêu cả năm có cách chia cụ thể.
Mỗi sáng, câu hỏi chọn việc trở nên rất đơn giản: hôm nay việc nào đẩy mục đích chính đi xa nhất? Bài Một việc quan trọng nhất mỗi ngày giúp trả lời câu đó.
8Mấy chỗ hay trật
Cẩn thận
Chọn mục tiêu nằm ngoài tầm tay. Tracy lấy ví dụ người muốn "mang hòa bình cho thế giới". Đáng quý, nhưng nếu bạn không thể làm gì cho nó vào sáng thứ Hai, nó không phải mục đích lớn của bạn năm nay.
Chọn theo cái nghe hay. "Xây thương hiệu quốc dân" nghe lớn hơn "lãi 25 triệu mỗi tháng", nhưng không đo được và không làm được ngay.
Đổi mục đích mỗi tháng. Gặp khó ở tháng thứ hai là chuyện bình thường. Chỉ đổi khi hoàn cảnh thật sự khác, không phải khi thấy chán.
Giữ mục đích trong đầu mà không viết ra. Viết ra giấy, dán ở chỗ nhìn thấy mỗi ngày.
9Làm ngay hôm nay
Lấy một tờ giấy. Viết mười mục tiêu cho mười hai tháng tới, ở thì hiện tại. Khoanh tròn cái tạo khác biệt lớn nhất nếu đạt ngay. Kiểm tra nó bằng sáu câu hỏi, sửa cho tới khi qua.
Viết nó lên đầu một trang mới. Bên dưới, viết mọi cách bạn nghĩ ra để đạt nó. Chọn một cách, làm trong tuần này.
Điều cần nhớ
Đúc kết bài học
- Mười mục tiêu ngang nhau chia sức của bạn ra mười phần; một mục đích chính cho bạn trọng tâm.
- Viết mười mục tiêu, chọn cái tạo khác biệt tích cực lớn nhất nếu đạt ngay.
- Kiểm tra bằng sáu câu: muốn thật, rõ, đo được, làm được, xác suất hợp lý, hợp với giá trị.
- Mới bắt đầu thì chọn mục tiêu dễ đạt hơn để có lần thắng đầu tiên.
- Thôi hỏi "có được không", chỉ hỏi "bằng cách nào", rồi làm một cách ngay.
Mười hướng đi ngang nhau là không có hướng nào. Một mục đích rõ biến mỗi ngày thành một bước về cùng một phía.
Tải miễn phí · Markdown
Notion quản lý kỷ luật
Template Markdown nhập vào Notion với thói quen, nhật ký thực hiện, review tuần và la bàn 12 tuần.
- 3 database gợi ý
- Review tuần 15 phút
- Import được vào Notion
